Od 1 lutego 2026 r. - a dla większości firm od 1 kwietnia 2026 r. - Krajowy System e-Faktur (KSeF) wymaga stosowania nowych, precyzyjnych oznaczeń stawek VAT. Zamiast dotychczasowych dwóch kodów (0% i NP), w strukturze faktury ustrukturyzowanej FA(3) funkcjonuje teraz pięć odrębnych wartości. Każda z nich odpowiada konkretnemu rodzajowi transakcji - krajowej, wewnątrzwspólnotowej lub eksportowej. Nieznajomość tych zmian może skutkować błędnie wystawionymi fakturami i problemami z ewidencją JPK_VAT.
Nowe stawki VAT w KSeF 2026 – 0% KR, WDT, EX, NP I, NP II. Co się zmienia i kogo dotyczy?
Krajowy System e-Faktur (KSeF) nie jest tylko techniczną rewolucją w sposobie wystawiania faktur – to także zmiana w zasadach klasyfikowania transakcji w obrębie stawek VAT.
Od momentu objęcia podatnika obowiązkiem KSeF, faktura wystawiana w systemie musi zawierać precyzyjne oznaczenie stawki, zrozumiałe dla struktury logicznej FA(3) zatwierdzonej przez Ministerstwo Finansów.
Dlaczego pojawiają się nowe oznaczenia stawek VAT?
Dotychczas na fakturach wystarczyło wskazać stawkę VAT jako 0% lub NP (niepodlegające opodatkowaniu).
W strukturze FA(3), obowiązującej w KSeF od 1 lutego 2026 r., takie uproszczenie nie jest niedopuszczalne – system musi wiedzieć, czy stawka 0% dotyczy sprzedaży krajowej, dostawy do innego państwa UE czy eksportu poza Unię.
Zmiana wynika bezpośrednio z architektury schematu XML faktury ustrukturyzowanej – pola P_12 (stawka na poziomie pozycji) i pola zbiorcze P_13_1 do P_13_10 wymagają wskazania konkretnego kodu. Ministerstwo Finansów opublikowało schemat FA(3) wraz z dokumentacją na stronie ksef.podatki.gov.pl.
Pięć nowych kodów stawek VAT w KSeF – zestawienie
| Kod w KSeF | Nazwa | Kiedy stosować |
| 0 KR | Stawka 0% – kraj | Sprzedaż towarów i usług na terytorium kraju, dla której przepisy przewidują stawkę 0% (np. art. 83 ust. 1 ustawy o VAT) |
| 0 WDT | Stawka 0% – WDT | Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów do innego państwa UE (art. 13 ust. 1, art. 42 ust. 1 ustawy o VAT) |
| 0 EX | Stawka 0% – eksport | Eksport towarów poza terytorium Unii Europejskiej |
| np I | NP – poza terytorium kraju | Dostawy towarów i świadczenie usług, których miejsce opodatkowania znajduje się poza Polską – z wyłączeniem transakcji z art. 100 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT |
| np II | NP – usługi UE (VAT-UE) | Świadczenie usług na rzecz podatników z UE, dla których podatnikiem jest nabywca – raportowane w informacji VAT-UE (art. 100 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT) |
Co oznaczają zmiany w praktyce?
Stawki 0%: trzy przypadki zamiast jednego
Dotychczas jedną stawkę 0% stosowano do zupełnie różnych transakcji. Nowe oznaczenia czytelnie je rozdzielają:
- 0 KR – to przykładowo stawka 0% VAT dla dostaw towarów objętych preferencją na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy o VAT (np. dostawa złota inwestycyjnego, dostawa dla sił zbrojnych). To nie jest standardowa sprzedaż krajowa opodatkowana 23% lub 8%.
- 0 WDT – wywóz towarów z Polski do innego państwa UE na rzecz podatnika posiadającego ważny numer VAT-UE. Wymagane jest posiadanie wiarygodnych dowodów transportu (np. dokumentu CMR). Faktura musi zawierać numer VAT-UE nabywcy.
- 0 EX – eksport towarów poza UE, udokumentowany stosownym potwierdzeniem celnym (np. komunikat IE-599).
Stawki NP: dwa precyzyjne przypadki
Dawna stawka NP obejmowała szeroki zakres transakcji niepodlegających opodatkowaniu w Polsce. Teraz jest podzielona na dwie kategorie:
- np I – usługi i dostawy, których miejsce opodatkowania jest poza Polską, ale które nie podlegają raportowaniu w informacji VAT-UE. Przykład: usługa consultingowa świadczona na rzecz firmy spoza UE.
- np II – świadczenie usług na rzecz podatników z innych państw UE, dla których podatnikiem jest nabywca (mechanizm reverse charge). Transakcje te trafiają do informacji podsumowującej VAT-UE i są raportowane w polu K_11 i K_12 JPK_V7. Przykład: usługa marketingowa świadczona dla firmy z Niemiec, która sama rozlicza VAT.
Co zrobić przed wystawieniem faktury? Weryfikacja stawki VAT w KSeF – lista kontrolna
Przed wystawieniem faktury w KSeF z dotychczasową stawką 0% lub NP warto zadać sobie trzy pytania:
- Gdzie są opodatkowane towary lub usługi? – na terytorium Polski, w UE czy poza UE?
- Czy nabywca jest podatnikiem VAT-UE? – jeśli tak i świadczysz mu usługę, prawdopodobnie zastosujesz np II
- Czy posiadasz wymagane dokumenty? – dla WDT konieczne są dowody transportu, dla eksportu – potwierdzenie celne
Ważne: faktury cykliczne i szablony
Szczególnej uwagi wymagają faktury cykliczne i szablony faktur – jeśli były skonfigurowane z ogólną stawką 0% lub NP, konieczna jest ich ręczna weryfikacja i aktualizacja przed wysłaniem do KSeF.
Wystawienie faktury z błędnym kodem stawki może skutkować koniecznością wystawienia faktury korygującej.
Eksport danych do programów księgowych
Nowe oznaczenia stawek 0 WDT, 0 EX i np II mogą nie być jeszcze obsługiwane przez wszystkie systemy FK.
W takich przypadkach eksport faktury z KSeF do programu księgowego może być tymczasowo zablokowany lub wymagać ręcznego mapowania. Warto sprawdzić, czy używane oprogramowanie zostało zaktualizowane do obsługi FA(3).
Nie wiesz, który kod stawki VAT zastosować na swojej fakturze w KSeF?
Skontaktuj się z zespołem Business Mind – pomożemy prawidłowo skonfigurować faktury i uniknąć błędów w JPK_VAT.
→ Jesteśmy w pełni przygotowani do obsługi KSeF,
→ udzielamy dodatkowego wsparcia naszym klientom – tak, żeby zmiany przepisów i zasad rozliczeń obowiązujących firmy nie były dodatkowym obciążeniem w prowadzeniu biznesu.
→ Od 2010 r. skutecznie prowadzimy obsługę księgową i kadrowo-płacową firm, zapewniając wiedzę i doświadczenie, dzięki którym rozliczenia w firmie stają się proste.
Porozmawiajmy o tym, jak możemy wesprzeć Twoją firmę →
5 nowych kodów VAT w KSeF - szybkie podsumowanie
Skontaktuj się z nami
Chętnie odpowiemy na Twoje pytania - wiemy jak skutecznie prowadzić obsługę rachunkową firm.
